NFOŚiGW wydaje miliardy na walkę ze smogiem

  • 10.01.2017
  • 1388
  • Źródło: NFOŚiGW

Program o nazwie Region to tylko jedna z propozycji NFOŚiGW na ograniczenie niskiej emisji i podniesienie efektywności energetycznej w Polsce.

– Obecnie NFOŚiGW dysponuje szeroką ofertą (finansowaną zarówno ze środków krajowych, jak i z Unii Europejskiej) wpisującą się w działania na rzecz likwidacji lub ograniczania niskiej emisji – zauważa dr Kazimierz Kujda, Prezes Zarządu NFOŚiGW. – Poprawa jakości powietrza jest, była i będzie jednym z priorytetów NFOŚiGW, jednak osiągnięcie tego celu wymaga przede wszystkim działań skoordynowanych na szczeblu samorządowym. Konieczność ich realizacji w sposób kompleksowy – z jednoczesnym uwzględnieniem uwarunkowań i potrzeb regionów – sprawia, że opracowanie hierarchii zadań oraz wsparcie lokalnych i regionalnych przedsięwzięć w tym zakresie, w szczególności działań naprawczych związanych z ograniczaniem i eliminowaniem emisji z niskich źródeł, powinny w pełni przejąć jednostki samorządu terytorialnego (z centralnym wsparciem w zakresie regulacyjno-legislacyjnym) – podsumowuje Prezes Kazimierz Kujda.

NFOŚiGW wraz z wojewódzkimi funduszami ochrony środowiska i gospodarki wodnej tworzą wspólnie system finansowania ochrony środowiska i gospodarki wodnej w Polsce. Narodowy Fundusz jest w tej branży dużą, centralną instytucją publiczną (największą tego typu w Europie), która zarządza unijnymi działaniami i dużymi programami krajowymi, przeznaczając środki finansowe na strategiczne dla Polski przedsięwzięcia proekologiczne, w tym również w szerokim zakresie na walkę z niską emisją.

Narodowy Fundusz jest instytucją wdrażającą I oś unijnego Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 (POIiŚ), w ramach którego zrealizowano już 6 konkursów i 3 nabory ciągłe. Dla wszystkich z nich zakończono nabory i wpłynęło w związku z tym do NFOŚiGW ponad 380 wniosków, a kolejny, siódmy konkurs ogłoszono na początku grudnia 2016 r. Chodzi o możliwość pozyskania dotacji w ramach poddziałania 1.1.1 Wspieranie wytwarzania i dystrybucji energii z OZE. Łączny budżet tylko tego konkursu to kwota 210 mln zł.

W ramach działania 1.2 Promowanie efektywności energetycznej i korzystania z odnawialnych źródeł energii w przedsiębiorstwach na pomoc zwrotną zaplanowano 500 mln zł. Złożono 10 wniosków, które obecnie oceniane są pod kątem merytorycznym. Na poddziałanie 1.3.1 Wspieranie efektywności energetycznej w budynkach użyteczności publicznej, w ramach którego było do rozdysponowania pierwotnie 200 mln zł, a w konsekwencji zwiększono budżet naboru do kwoty 690 mln zł. W ramach konkursu wpłynęły 204 wnioski oraz jeden wniosek pozakonkursowy na łączną kwotę dofinansowania ponad 303 mln zł. Podpisano już 21 umów na kwotę ponad 430 mln zł. Z kolei na poddziałanie 1.3.2 Wspieranie efektywności energetycznej w budynkach mieszkalnych złożono 39 wniosków, które są na etapie oceny formalnej. W formie pomocy zwrotnej i premii inwestycyjnej do rozdysponowania będzie w sumie 821 mln zł. Na działanie 1.5 Efektywna dystrybucja ciepła i chłodu wpłynęło 8 wniosków w konkursie i 43 pozakonkursowo. Wszystkie podlegają jeszcze ocenie. Na konkurs zaplanowano 66,8 mln zł w formie dotacji, a na nabór pozakonkursowy ponad 1,2 mld zł. Z kolei poddziałanie 1.6.1 Źródła wysokosprawnej kogeneracji – z budżetem 300 mln zł w formie dotacji – zainteresowało 49 wnioskodawców, a poddziałanie 1.6.2 Sieci ciepłownicze i chłodnicze dla źródeł wysokosprawnej kogeneracji zakończyło się wpłynięciem 3 wniosków w konkursie i 27 pozakonkursowo. Tutaj zarezerwowano na konkurs 65 mln zł i poza konkursem ponad 641 mln zł.

W I i II kwartale br. NFOŚiGW planuje ogłosić kolejne nabory w ramach powyższych działań unijnych. Warto jednak wiedzieć, że poza unijnym POIiŚ, dodatkowo NFOŚiGW koordynuje Program Operacyjny PL 04 Oszczędzanie energii i promowanie odnawialnych źródeł energii finansowany ze środków Mechanizmu Finansowego EOG oraz Norweskiego Mechanizmu Finansowego. Zakres tego przedsięwzięcia składa się z dwóch części, koncentrujących się na kompleksowej termomodernizacji i wymianie przestarzałych źródeł energii zaopatrujących termomodernizowane budynki na nowoczesne źródła, w tym wykorzystujących energię ze źródeł odnawialnych (OZE) oraz na redukcji emisji gazów cieplarnianych i zanieczyszczeń powietrza oraz zwiększeniu udziału energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych w ogólnym bilansie zużycia energii.

Ponadto, dostrzegając potrzebę skutecznych działań na rzecz walki z niską emisją i chcąc wesprzeć w tej mierze samorządy terytorialne, poza uruchomieniem nowej formy wsparcia skierowanej do regionów (program Region), NFOŚiGW podjął się realizacji unikatowego w skali europejskiej projektu partnerskiego „Ogólnopolski system wsparcia doradczego dla sektora publicznego, mieszkaniowego oraz przedsiębiorstw w zakresie efektywności energetycznej oraz OZE”, w którym uczestniczy 14 wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej oraz Województwo Lubelskie. Usługi doradcze są bezpłatne i dostępne dla każdego.

W trakcie dotychczasowej działalności (do połowy grudnia 2016 r.) zweryfikowano już ponad 1200 PGN (Plany Gospodarki Niskoemisyjnej), udzielono ponad 6066 indywidualnych konsultacji, zrealizowano 778 działań informacyjno-promocyjnych, którymi objęto 9577 osób w całym kraju. Wsparto inwestorów w przygotowaniu do realizacji 62 inwestycji. W ramach projektu – w zależności od zgłoszonych potrzeb samorządów – zostaną wyszkoleni energetycy gminni, których zadaniem będzie wspieranie samorządu i lokalnej społeczności w działaniach z zakresu oszczędzania energii, efektywności energetycznej, planowania energetycznego i poprawy jakości powietrza. Ponadto, w ramach projektu, zorganizowano w minionym roku trzy regionalne konferencje „Efektywność energetyczna i OZE – oferta finansowa i wsparcie doradcze”, które odbyły się w Siedlcach, Ostrołęce i Łomży. Następna w Szczecinie zaplanowana jest na 16 stycznia 2017 r., a kolejne – m.in. w Katowicach – są już w przygotowaniu.

Poza programem Region, NFOŚiGW dysponuje także szeroką ofertą (nie tylko finansową) wpisującą się w działania na rzecz likwidacji lub ograniczania niskiej emisji. Można tutaj wymienić takie programy, jak: Gekon – Generator Koncepcji Ekologicznych, Lemur – Energooszczędne Budynki Użyteczności Publicznej, Prosument – dofinansowanie mikroinstalacji OZE (odbywa się realizacja zawartych umów) i Bocian – Rozproszone, odnawialne źródła energii.

Warto jednak przypomnieć, że NFOŚiGW dostosowuje propozycje programowe w zakresie odnawialnych źródeł energii do nowych regulacji prawnych – po to, by zapewnić spójność między ofertą finansową Funduszu, a wsparciem wynikającym z ustawy. W tym obszarze priorytetami będzie promowanie stabilnych źródeł OZE, a przede wszystkim pozyskiwanie energii z wód geotermalnych, biogazownie oraz małe elektrownie wodne. Mając to na uwadze, a także zidentyfikowany potencjał zasobów geotermalnych w Polsce, oczekiwania rynku oraz wskazania „Polityki Energetycznej Polski do 2030 r.” (zgodnie z którą wsparciem należy objąć m.in. zwiększenie wykorzystania energii geotermalnej), Narodowy Fundusz przygotował program, którego celem jest zwiększenie produkcji energii pochodzącej z tych zasobów. To kolejny krok w stronę realizacji wymagań pakietu klimatycznego w obszarze produkcji energii z OZE. Mowa o programie Poprawa jakości powietrza i jego dwóch częściach.

Poza omówionymi działaniami i źródłami finansowania, NFOŚiGW pracuje cały czas nad nowymi kierunkami finansowania inwestycji dotyczących poprawy efektywności energetycznej i zrównoważonego rozwoju OZE, związanych z ochroną powietrza i uzupełniających zidentyfikowane luki w finansowaniu oraz wskazujące na duży potencjał rozwoju. Są to przede wszystkim: omówiona wyżej geotermia oraz rozwój potencjału OZE, uzależniony od lokalnych uwarunkowań. A ponadto samowystarczalność energetyczna (w tym na poziomie gmin, a więc finansowanie lokalnej infrastruktury produkcji i dystrybucji energii, np. z małych elektrowni wodnych (MEW), biomasy, biogazu, geotermii itp.), a także elektromobilność oraz transport zrównoważony.

Wcześniejsze aktualności


Newsletter - nowości wprost na e-mail
)